محمد يوسف حريرى
403
فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )
2 . پيامبرى است كه نام مباركش « 1 » چهار بار در قرآن مجيد ( نساء 163 - انعام 86 - يونس 98 - صافات 139 ) ذكر شده است . و نيز در چند آيهء ديگر بدون ذكر نام از او سخن به ميان آمده به عنوان ذَا النُّونِ ( انبياء - 85 ) و صاحب الحوت ( قلم - 48 ) . حضرت يونس بن متى ظاهرا بعد از حضرت موسى و حضرت هارون ( عليهم السلام ) قدم به عرصهء وجود گذاشت . طبق نقل خداوند او را براى دعوت به شهرى ( كه به نقل يهود شهر نينوا پايتخت آشور است ) فرستاد و او دعوت خود را از توحيد و مبارزه با بتپرستى شروع كرد و با مفاسد رايج در محيط به مبارزه پرداخت ، اما قوم متعصب در برابر دعوت او تسليم نشدند و تنها گروهى اندك كه شايد از دو تن تجاوز نمىكرد ايمان آوردند و آن حضرت بعد از تبليغ بسيار از آنها مأيوس شد و خداوند نيز وعدهء عذاب فرمود ، و چون دانست كه به زودى عذاب الهى قوم را فرا خواهد گرفت و مانعى در خروج از ميان قوم نمىديد از ميانشان بيرون رفت و به كشتى نشست ، اما كشتى گرفتار طوفان و امواج سهمگين شد . براى سبك كردن كشتى كالاها را به دريا ( به نقلى درياى مديترانه و بنقلى درياى سرخ ) ريختند و به نام افراد قرعه زدند كه به نام آن حضرت درآمد . پس وى را به دريا افكندند ولى ماهى بزرگى ( و به قولى نهنگى ) او را در كام خود گرفت . حضرت يونس عليه السّلام در همان حال تسبيح خدا مىكرد تا آن كه خداوند او را ( بعد از سه يا هفت يا چهل شبانهروز ) از شكم ماهى نجات داد . از آن سو چون علايم عذاب ظاهر شد ، افراد قوم بيدار شدند و توبه كردند و به خدا ايمان آوردند و خداوند نيز آنها را مشمول الطاف خود نمود و عذاب از ايشان برگشت . به تصريح قرآن مجيد حضرت يونس عليه السّلام در بازگشت ، مأموريتش و رسالتش اعاده شد اما اين كه ايشان به ميان قوم خود برگشتند يا نه برخى گفتند كه آن جناب به ميان قوم خود رفتند و برخى هم معتقدند كه او مأمور تبليغ مردم ديگرى غير از قوم خود گرديد و عدهاى هم هر دو احتمال را دادهاند . للّه الحمد .
--> ( 1 ) . در تلفظ عبرى به معنى كبوتر ذكر شده است .